Marco Krijnsen

Turkse Twentse met PVV-adoptiemoeder 

We zitten in het buurthuis van haar jeugd, tussen biljartende mannen en vakantiespelende kinderen. Hier is schrijfster/actrice Nazmiye Oral opgegroeid. In de Sterrenbuurt in Hengelo. Nog geen honderd meter verderop staat de flat waar ze haar jonge jaren doorbracht. Haar moeder woont er nog, maar is nu even in Turkije.

Nazmiye, bekend als columniste van de Volkskrant en medeauteur van de Gesluierde Monologen, vertelt haar levensverhaal. Hoewel in Hengelo geboren, moest ze op haar zesde naar Turkije om daar te worden opgevoed in de Turkse taal en cultuur. Haar ouders bleven in Nederland. Ze hadden ook de toekomst voor haar uigestippeld: Nazmiye werd uitgehuwelijkt met een Turkse man. Maar haar vrijgevochten karakter kon dat niet accepteren. Ze wilde zelf kiezen en riskeerde de toorn van de familie. Ze vertrok naar Arnhem om daar later met een Nederlandse man te trouwen.

Eigenlijk heeft haar hele leven in het teken gestaan van de zoektocht naar de eigen identiteit, tegen de achtergrond van het nationale integratiedebat. Ze vertelt hoe ze zich onlangs heeft laten ‘adopteren’ door een moeder uit Groningen, een PVV-stemster. ‘Ik wilde weten waarom ze op die partij heeft gestemd, waarom ze zo over mensen van een andere afkomst denkt. Ze heeft nota bene zelf een kind van een Italiaan en is getrouwd geweest met een Egyptenaar. Ik snap haar nog steeds niet.’

In november verschijnt haar eerste roman, Zehra. Over een meisje uit een Turks kustdorpje. Ze ligt overhoop met haar moeder. ‘Pas toen ik aan het schrijven was dacht ik: dit gaat over mij!’ Diezelfde maand komt ook het Jaarboek Hengelo uit, met daarin mijn interview met Nazmiye Oral.

De tuinman van Auschwitz

Aan de keukentafel van zijn appartement vertelt Jaap van Duijn een ongelooflijk maar waar gebeurd verhaal. Zijn vader was lang geleden tuinman. Toen de oorlog uitbrak, ging hij als jongeman werken bij een Duitse hovenier. Een prima dekmantel, vond Van Duijn senior, want in het ouderlijk huis in Hengelo waren verschillende joden ondergedoken. Op een dag vroeg de kwekerij om mensen voor een klus ergens in Polen. Jaap van Duijn ging, hij werd tuinman van Auschwitz. Zijn taak was het om het groen aan te leggen en te onderhouden rondom de barakken voor (joodse) gevangenen.

Het was 1942. Bijna niemand in Nederland wist wat er gebeurde in kampen als Auschwitz. Maar Jaap zag en hoorde welke onvoorstelbare misdaden de Duitsers hier aanrichtten. Hij rook de geur van de gaskamers, van de verbrande lijken. Hij moest de mensen waarschuwen, vond hij. En dus ging de tuinman tijdens zijn kerstverlof naar de Joodse Raad in Amsterdam. De tuinman werd klokkenluider. Maar tot zijn frustratie werd hij niet geloofd. Niemand deed iets met zijn schokkende relaas.

Na de oorlog heeft Van Duijn zijn trauma’s nooit een plek kunnen geven. Hij was gefrustreerd en hypernerveus. Zoon Jaap junior heeft nooit begrepen wat er aan de hand was. Totdat vader was overleden en moeder vroeg of hij misschien diens oude dag- en plakboeken wilde hebben. Anders gingen ze de kachel in… Na het lezen van de boeken kon Jaap van Duijn het amper bevatten. Eindelijk begreep hij wat zijn vader al die jaren had moeten doorstaan.

Ik schrijf het verhaal voor het Jaarboek Hengelo. Het is slechts een bescheiden vorm van erkenning voor de nooit begrepen tuinman van Auschwitz.

 

Liefde voor de Bastille

Zelfs vaste bezoekers hebben een jaar nodig om alle verborgen nissen, gangen en trappetjes van de Bastille te ontdekken. Het gebouw op de campus van de Universiteit Twente is een doolhof, een bolwerk dat zich slechts moeizaam laat veroveren. Wie hier voor het eerst komt, heeft moeite om de uitgang te vinden. Dat merk ik zelf, hoewel het niet de eerste keer is dat ik er rondloop. Een strepenpatroon op de vloer voorkomt nog net een lange dwaaltocht.

De Bastille is een schepping van Piet Blom, die ook furore maakte met de Kubuswoningen in Rotterdam en het paalwoningencomplex Kasbah in Hengelo. Toen hij het gebouw voor de UT ontwierp, zag hij een ministad voor zich. Op de vloer kwamen straatklinkers, aan het plafond hingen draperieën als denkbeeldige wolken. Door de dertien niveauverschillen was het een spannend gebouw met veel plekken voor onverwachte ontmoetingen.

Gaandeweg bleek de Bastille bepaald niet praktisch. De universiteit schakelde tien jaar geleden architect Robert Winkel in om - met respect voor het oorspronkelijke ontwerp - de nodige aanpassingen aan te brengen. Ik interviewde Winkel voor het boek over de campus dat ik aan het schrijven ben (en begin 2011 verschijnt). Hij bekende dat hij de Bastille eerst een lelijk ding vond, waar een nieuwe schil omheen zou moeten komen. Uiteindelijk zag hij daar toch van af. ‘Je gaat liefde ontwikkelen voor zo’n gebouw.’

De Bastille is dus nog steeds herkenbaar. Een kind van de late jaren zestig, begin jaren zeventig. En dat moet maar zo blijven.

 

Ondernemer in Wonderland

Hollywood zal nooit meer hetzelfde zijn dankzij de technologie van het Enschedese bedrijf Xsens. Klinkt raar, maar is waar. Zonder de hier ontwikkelde sensorpakken zouden de animaties in Alice in Wonderland er niet zo levensecht utizien. Ook computergames als Kill Zone, Borderlands en Fifa zouden dan een stuk minder realistisch zijn.

ik was vandaag op interview bij Casper Peeters, de oprichter van Xsens. Ooit begon hij als student technische natuurkunde aan de UT met een studentenchauffeursbedrijfje. Ondernemen zat hem dus kannelijk al in het bloed. Nu leidt hij samen met compagnon Per Slycke een internationaal opererend bedrijf met 60 medewerkers en (sinds kort) een vestiging in Los Angeles. Inderdaad op een steenworp van Hollywood, want daar is het geld te verdienen.

Xsens ontwikkelde sensorpakken die de beweging van de drager draadloos versturen naar de computer. Die brengt ze over naar een willekeurig personage in een film of game. Camera's zijn dus niet meer nodig. En dat scheelt tijd en geld. De technologie is ook geschikt voor automobielfabrikanten die willen weten of hun tekentafelmodel ergonomisch verantwoord is. Mercedes is niet voor niets een klant van Xsens.

Het volledige artikel is straks te lezen in het nieuwe relatiemagazine van de Universiteit Twente. Daarin ook een verhaal van mij over innovatieve bewegwijzering, bedacht door een voormalig student van de UT. Het blad komt uit in september, rond de opening van het nieuwe academische jaar.

Stadsdichter van zoet en zuur

Donderdag 20 mei heb ik mijn eerste boek als uitgever gepresenteerd: de dichtbundel ‘Hengelo o hoe…’ van de eerste Hengelose stadsdichter Fred van de Ven. Het is een bonte verzameling van rake observaties en woordspelerige bespiegelingen over ‘het dorp met stadse fratsen’, zoals de dichter Hengelo omschrijft.

Van de Ven heeft de afgelopen twee jaar gemerkt dat een stadsdichter iets verder kan gaan dan een gewone burger. ‘Er wordt meer van je gepikt. Je mag kritisch zijn. Je móet het zelfs zijn. Maar als er iets moois gebeurt, hoor je daar ook kond van te doen. Soms gebruik je de gesel of de knuppel in het hoenderhok. Soms gebruik je vlaggen en vaandels. Vandaar dat ik mijn opvolger Reinier de Rooie een pot met azijn en een pot met siroop heb aangeboden. Ze horen allebei bij de stadsdichter.’

Voor mijn nieuwe uitgeverij is de uitgave een geweldig begin van hopelijk nog heel veel moois. Hou de site in de gaten voor de laatste ontwikkelingen (www.uitgeverijkroost.nl). De dichtbundel ‘Hengelo o hoe…’ is voor 9,75 euro te koop bij de plaatselijke boekwinkels, de VVV/ANWB, het Historisch Museum Hengelo en via de site van uitgeverij Kroost.

Terug naar de boom

Vorig jaar was ik voor het eerst op historische grond: bij de boom van Q en Q. Ergens in de bossen van ’t Gooi ligt deze plek waar in de jaren zeventig de beroemde jeugdserie werd opgenomen. Twee jongens, Wilbur Quant en Aristides Quarles van Ispen, maakten bij de boom een foto die het begin werd van een ongekend spannend avontuur.

Op 5 juni ga ik weer naar die plek. Nu met hoofdrolspeler Erik van ’t Wout (de ene Q) en zo’n 50 Q en Q-fans. Het is een tocht vol weemoed langs de meest aansprekende locaties van de tv-serie. Erik zal ons rondleiden en smakelijke anekdotes vertellen. En misschien dat ook Zaneck, de mysterieuze man met de Mercedes, nog langs komt.

Het idee voor deze dag is ontstaan door het overlijden van de andere Q (Martin Perels). Hij overleed enkele jaren geleden aan kanker. Zijn tegenspeler Erik van ’t Wout had hem in die periode daarvoor voor het eerst sinds lange tijd weer gezien en was geraakt door de dood van Martin. Ze deelden een bijzondere erfenis: nationale bekendheid door een serie die wekelijks door miljoenen werd bekeken.

Het liefst wil Erik niet meer aan zijn Q en Q-verleden herinnerd worden, het heeft hem te vaak achtervolgd. Maar voor 5 juni maakt hij een uitzondering. Alle deelnemers aan de tocht betalen namelijk 75 euro, een bedrag dat bijna geheel ten goede komt aan de kankerbestrijding. Het wordt dus een bijzondere dag straks in ’t Gooi.

Voor wie mooie herinneringen bewaart aan toen en deze unieke nostalgische tour wil meemaken: er zijn nog een paar plekken vrij. Opgeven kan bij Fabian Daniluk: info@nostalgischrijden.nl.

Soldaten van Oranje

De burgerzaal van het Hengelose stadhuis zat tjokvol. Gevuld met de nabestaanden van negen Engelandvaarders, die tijdens de oorlog vanuit Hengelo de oversteek hadden gemaakt. Hun bijzondere verhalen zijn nu gebundeld in het boek ‘Naar Engeland’. De uitgave werd op 9 april officieel gepresenteerd.

Een aantal verhalen leent zich regelrecht voor verfilming in de stijl van Soldaat van Oranje. Zoals het avontuur van Jan ter Doest, een zestienjarig jochie dat besloot om met vijf gulden en een stuk brood op zak per trein naar Spanje te reizen. Thuis had hij een landkaart uit de atlas gescheurd. Dat was zijn kompas voor de eerste paar honderd kilometer. Maar daarna moest hij verder op intuïtie en lef. Zonder geld (dat was al op bij Maastricht) en zonder kennis van de Franse taal. Het werd een bizarre tocht. Na veel hachelijke momenten slaagde Jan erin om Londen te bereiken. Een actieve deelname aan de strijd tegen de Duitsers, hét doel van elke Engelandvaarder, zat er echter niet in. Ter Doest was te jong. Dat hij in z´n eentje bezet gebied was ontvlucht, was geen reden om voor hem een uitzondering te maken.

Voor het boek (voor 9,75 euro te koop in de plaatselijke boekhandel) heb ik twee verhalen geschreven over drie Engelandvaarders. Ze laten zien dat de oorlog nooit echt voorbij is. De oorlog leeft als nooit tevoren, bewees ook die volle burgerzaal. De dilemma’s, keuzes en daden van toen zijn tijdloos. Ik zal daarover vertellen op Radio Oost, op maandag 3 mei tussen 11 en 12. Begin mei komen de Engelse bevrijders om het boek in ontvangst te nemen en hun bevrijdingstocht door de ongetwijfeld volle binnenstad van Hengelo nog eens over te doen.

Nog even over een ander boek van mij: ‘IJzer en lef’, over de voormalige ijzergieterij van Stork (nu ROC van Twente). Het was genomineerd voor de prijs ‘Beste boek van Overijssel’. Op 8 april werd bekend dat de prijs naar een andere uitgave gaat: ‘Het boek van Rheeze en Diffelen’. Voor mij een extra reden om de komende maanden met iets moois te komen voor de herkansing in 2010.

 

IJzer, lef en kroost

Spannende tijden, want mijn vorig jaar verschenen boek ‘IJzer en lef’ is genomineerd voor de titel ‘Overijssels Boek van het jaar’. Uit een aanbod van 200 publicaties is een shortlist van tien genomineerden opgesteld. Een vijfkoppige jury maakt donderdag 8 april in het Historisch Centrum Overijssel bekend wie van deze tien met de eer (en de geldprijs van 1.000 euro) gaat strijken. ‘IJzer en lef’ gaat over de transformatie van voormalige ijzergieterij van Stork tot het nieuwe onderkomen van het ROC van Twente. Agnes Booijink maakte hiervoor de foto’s, Sepp Bader tekende voor de vormgeving.

Over boeken gesproken: Krijnsen Tekst En gaat binnenkort ook zelf boeken uitgeven. Dat gebeurt via de eigen uitgeverij Kroost. Deze naam is niet toevallig gekozen. Kroost staat voor Krijnsen Oost, maar ook voor nakomelingen die met liefde worden gemaakt en grootgebracht. Volgende maand komt het eerste kindje ter wereld: de dichtbundel van de Hengelose stadsdichter Fred van de Ven. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de gemeente Hengelo.

Kroost heeft zijn wortels in Twente en zal die afkomst niet verloochenen. Toch zullen de boeken van deze nieuwe onderneming ook buiten de regio nog stof doen opwaaien. Meer informatie volgt binnenkort op deze site en op www.uitgeverijkroost.nl.

De multiculturele huiskamer

Het is van de buitenkant een onooglijke sloopwoning in een wijk die het moeilijk heeft. Maar binnen heerst de warmbloedigheid. Kulturhuske Ma2 is een bijzonder fenomeen. Ma2 is een voor iedereen toegankelijke multiculturele huiskamer midden in de Hengelose wijk Berflo Es. Wie binnenkomt, ruikt meteen de geur van Turkse kebab, Indische kip of Hollandse hutspot. Want eten is het basisingrediënt voor deze succesformule.

Ma2 staat voor Maartenstraat 2, de plek waar het Kulturhuske in 2009 ontstond. Buurtbewoners betrokken een door de corporatie beschikbaar gestelde sloopwoning. Met geld van buurtbonnen konden ze de inrichting betalen. Ondersteuning in de vorm van menskracht kwam van gemeente en welzijnswerk. Maar het zijn vooral de buurtbewoners zelf die van Ma2 een interessante ontmoetingsplek maken. Een Turks gezin geniet hier elke dinsdag de maaltijd, vader maakt daarna muziek met de andere bezoekers, de Kongoleze buurman vertelt zijn levensverhaal, de Poolse buurtbewoonster zingt een lied en enkele Marokkaanse vrouwen koken voor wie mee wil eten. Bijna alle bezoekers (in 2009 waren dat er ruim 900) zijn zelf ook actief.

Ma2 trekt bezoekers die een wijkcentrum links laten liggen. Want het Kulturhuske is ongedwongen en kleinschalig. Nog steeds. Na de sluiting van het vorige onderkomen (het is immers een sloopwoning) is deze maand een nieuw adres gevonden, ook in de Berflo Es. Ma2 leeft dus. En dat is tevens de strekking van het boek dat ik maak voor de gemeente Hengelo. In het hele land is interesse voor dit Kulturhuske en het boek prikkelt die nieuwsgierigheid nog meer.

 

Kruitdampen in Dinkelland

Ruim twee jaar geleden was Dinkelland de opening van het journaal. Een twijfelachtige eer, want het item ging niet over een belangrijke economische ontwikkeling of de prachtige natuur. Nee, de gemeente was verwikkeld in een bestuurlijke crisis zonder weerga. Het plein voor het gemeentehuis was volgestroomd met aanhangers van burgemeester Frans Willeme. Duizenden handtekening waren voor hem ingezameld. Ze konden niet voorkomen dat Willeme door een raadsmeerderheid werd weggestuurd, nadat eerder de drie wethouders het vertrouwen in hem hadden opgezegd. Landelijk nieuws.

Nu zit ik samen met RTV Oost-collega Willem Boverhof bij de ex-burgemeester aan de keukentafel om terug te blikken op die roerige gebeurtenissen van toen. We proberen aan de hand van vele interviews met betrokkenen een beeld te krijgen van de oorzaken en de impact van de crisis. Binnenkort verschijnt deze reconstructie in boekvorm.

Duidelijk is dat Dinkelland nog altijd verscheurd is. Willeme en de meeste CDA-raadsleden kunnen elkaar niet luchten of zien. Ze negeren elkaar op straat, hoewel ze van dezelfde partij zijn. Het CDA stuurde hem immers in 2007 naar huis. De ex-burgemeester zal woensdag 3 maart dus op een andere partij stemmen, kondigt hij aan. Wat de rest van de Dinkellanders gaat doen, is een interessante vraag. Het CDA was in deze overwegend katholieke plattelandsgemeente altijd veruit de grootste. Maar veel inwoners nemen het de christen-democraten nog altijd kwalijk dat ze Willeme naar huis hebben gestuurd. Gaat de partij verliezen woensdag? Wat doen hun aartsrivalen, Lokaal Dinkelland, aanhangers van Willeme en afvalligen van het CDA? Kunnen beide partijen, die jarenlang lijnrecht tegenover elkaar stonden, straks wel samen regeren of ontstaat een nieuwe politieke crisis? Spannende tijden aan de oevers van de Dinkel.

 

Een ongelooflijke tocht naar Engeland

Twee joodse broers uit Hengelo waagden in november 1941 de oversteek naar Engeland. Het zou een tocht worden vol gevaren en ontberingen. Ze namen twee uit krijgsgevangenschap ontsnapte Franse piloten mee. Het plan was om hen thuis af te leveren en daarna zelf door te reizen via Spanje en Portugal naar de andere kant van de Noordzee.
Het eerste deel lukt, ondanks talloze spannende momenten onderweg. Maar bij het vervolg van de reis ging het mis. De broers werden opgepakt, toen ze op hun afgetrapte schoenen even wilde uitrusten in een café in de besneeuwde Pyreneeën. De rechter stuurde hen zonder pardon naar een werkkamp. Na een paar maanden kwamen ze vrij en kregen ze via de Nederlandse consul de benodigde uitreispapieren.

Levie Cohen, de oudste van de twee broers, maakte daarna een halve wereldreis. Hij ging per boot via Curaçao en Canada naar Engeland, waar hij bommenlader zou worden bij de RAF. Zijn broer Izak besloot eerst terug te keren naar Nederland om zijn joodse verloofde en haar familie in veiligheid te brengen. Maar bij een razzia in België werd het gezelschap gearresteerd. Niemand zou de oorlog overleven, alleen Izak ontsnapte. In zijn eentje slaagde hij erin om Engeland te bereiken, bijna twee jaar na zijn vertrek uit Hengelo. Hij werd stoker op een motortorpedoboot, speelde een actieve rol bij de geallieerde landing in Normandië en trouwde een Engels meisje.

De oorlog zou altijd een rol blijven spelen in de levens van beide broers. Net zoals bij de andere Engelandvaarders in het boek ‘Naar Engeland’. Het zijn de ongelooflijke verhalen van Hengelose mannen die de moeilijkste weg kozen om aan het nazi-regime te ontsnappen. De een kaapte een Duits watervliegtuig, de ander besloot als zestienjarige helemaal op eigen houtje naar Engeland te gaan. Het boek, met daarin mijn verhaal over Levie en Izak Cohen, verschijnt in april. 

Pillen en een praatje     

Apotheker Hans Kooy heeft geen computer in zijn werkkamer. Niet dat hij de moderne technologie wantrouwt, want hij is de eerste Twentse apotheker die werkt met het elektronisch patiëntendossier. Nee, de afwezigheid van de computer heeft een andere reden. Zonder hinderlijk beeldscherm op zijn bureau kan Kooy beter een gesprek voeren met zijn cliënten. Die komen niet alleen aan de toonbank voor de pillen, maar vaak ook in de spreekkamer voor een praatje over allerhande problemen. En dat geldt ook voor de uitgeprocedeerde asielzoekers. De apotheker als sociaal werker.

Deze filosofie van Kooy heet met een moderne term: maatschappelijk verantwoord ondernemen. In Hengelo zijn meer ondernemers op vergelijkbare wijze bezig. Het Pact MVO telt inmiddels zo’n 150 leden. Een aantal ven hen interview ik voor een boekje over het Pact. Zoals grafisch ontwerper Attie Schipper, die de afgelopen 25 jaar talloze moeilijk bemiddelbare werklozen een stageplek bood. Van de man die tot doodslag was veroordeeld en zijn straf nog gedeeltelijk moest uitzitten tot de vrouw met overgewicht die psychisch in de knoop zat. Omdat ze dankzij het werk weer regelmaat in haar leven kreeg, viel deze vrouw kilo’s af. Ze hervond zichzelf en bestiert nu een eigen ontwerpbureau.

‘Ik ben niet armlastig noch superrijk, maar ik heb alles wat ik wil’, zegt Attie over haar kijk op ondernemerschap. Vaak krijgt ze zelfs meer dan de bedoeling was. Zoals die keer dat ze een huisstijl maakte voor een organisatie. ‘Geef maar wat het je waard is, zei ik. Toen kreeg ik voor die klus veel meer dan je normaal zou kunnen vragen. Ze waren heel erg tevreden en wilden dat bedrag per se betalen.’  

Of die keer dat Attie gratis de presentatie van een kunstenares verzorgde. Toen die daardoor een belangrijke opdracht binnensleepte, kwam ze een cadeautje langsbrengen: een zelfgemaakt kunstwerk. Het hangt nu in het kantoor van Attie.

 

Het Zweedse ziekenhuis: een verademing

Toen verpleegkundige Martijn Luttik aan de slag ging in een Zweeds ziekenhuis, was dat voor hem een verademing. Hij werkt nu ver weg van de Nederlandse gezondheidszorg die hem was gaan tegenstaan. De productiedruk, de hiërarchie en het gedrag van patiënten. Martijn had er steeds meer moeite mee, zegt hij in het interview met mij. ‘De laatste jaren heb ik gewerkt als verpleegkundig centralist bij de 112-alarmcentrale. Dan merk je ook dat Nederlanders heel veeleisend zijn geworden, ze kunnen soms snel geïrriteerd raken en onbeschoft zijn. Er heerste bij de medewerkers van de ambulancedienst daarom een angstcultuur: je mocht geen fouten maken.’

In Zweden is alles anders, heeft Martijn inmiddels gemerkt. Hij werkt en praat nu met artsen op gelijk niveau. De hoeveelheid ziekenhuispersoneel ten opzichte van het aantal bedden is bovendien gunstiger. Dat komt mede door de inzet van verzorgenden, die patiënten bijvoorbeeld wassen en eten geven. Ze ontlasten verpleegkundigen als Martijn.

Opvallend: iedereen in het ziekenhuis tutoyeert elkaar en spreekt elkaar bij de voornaam aan. ‘Daar moest ik wel even aan wennen. Zeker bij een patiënt van in de 80. Maar de mensen zijn hier vreselijk aardig, bescheiden en geduldig.’

Mijn interview met Martijn staat in een emigratiekrant die de Nederlandse organisatie Placement in januari uitbrengt. Placement helpt zogeheten leefstijlvluchtelingen aan een nieuw bestaan in Noorwegen of Zweden. In 2008 ging het zelfs om 1.500 mensen. En omgekeerd: veel (ontvolkte) regio’s ontvangen de immigranten met open armen, omdat ze de samenleving draaiende houden.

 

 

 

Een heel vreemd land

Verkiezingen zijn een roulette geworden. Een tombola met een groot aantal kanshebbers op de hoofdprijs: regeringsdeelname. Ik sprak daarover met politicoloog Kees Aarts van de Universiteit Twente. Hij leidt het Nationale Kiezersonderzoek voor de komende Kamerverkiezingen in 2011.

Aarts maakt zich oprecht zorgen over de regeerbaarheid van ons land. Het is onvoorspelbaar geworden wat de politieke dagkoersen van volgende maand weer aangeven. 'De band tussen partij en kiezer is minder hecht geworden. De partij moet zich steeds weer bewijzen, de kiezer maakt telkens andere afwegingen.'

De traditionele partijen hebben daaronder te lijden. Aarts vraagt zich zelfs openlijk af of de PvdA wel zal overleven in het veranderende politieke landschap. Een vaste aanhang heeft de partij niet meer, constateert de politicoloog die ook grote problemen voorspelt voor het nu nog stabiele christelijke bolwerk CDA. 'Dat deze partij zoveel stemmen heeft gekregen heeft vooral te maken met een negatieve keuze van de kiezer die terugschrikt voor extreme partijen ter linker- of rechterzijde. Dat gaat het CDA nog opbreken.'

In 2011 wordt het lastiger dan ooit om een regeringscoalitie te vormen. De politieke versplintering leidt ertoe dat straks waarschijnlijk vier partijen nodig zijn voor een Kamermeerderheid. Zo'n kabinet, gegijzeld door vier fracties, zal weinig daadkracht hebben. Er moet iets gebeuren, vindt Aarts. Politieke omvormingen als in Italie bijvoorbeeld. 'Nederland is al lang niet meer het boegbeeld van politieke stabiliteit. We zijn een heel vreemd land geworden.' 

Meer hierover in het komende Alumni Magazine van de Universiteit Twente.

De maanlanding van Q en Q

Aan de toog in café Krom, hartje Amsterdam, zit hij dan. Een man met moderne bril en volle baard, die totaal niet lijkt op de jongen die ik nog op mijn netvlies heb van de jeugdserie Q en Q. Toch is hij wel degelijk Erik van ’t Wout. In de jaren zeventig beter bekend als Aristides Quarles van Ispen, de nerd-achtige helft van het duo Q en Q.  Zo bekend was Erik zelfs dat hij lange tijd niet over straat kon zonder achtervolgd te worden dat deuntje uit de serie: ‘Q en Q, huhuhu-huhuhuhuhuhuhuhuhuhu, Q en Q, …’ Tot vervelens toe.

 

Van ’t Wout, regisseur voor televisieseries als Grijpstra en de Gier en Verborgen Gebreken, wil zijn Q en Q-verleden graag achter zich laten. Hij heeft er last van gehad, toen hij een nieuw bestaan wilde opbouwen. Maar nu maakt hij voor één keer een uitzondering. Volgend jaar op 5 juni komt er een Q en Q-locatie, een nostalgische tour langs de plekken waar de jeugdserie in de zomer van 1974 werd opgenomen. Van ’t Wout treedt dan op als gids voor de deelnemende fans. De opbrengst van deze dag, die ik mede zal organiseren, gaat naar de kankerbestrijding.

 

Dat Van ’t Wout weer even Q is, heeft te maken met het overlijden van de andere Q. Martin Perels, die indertijd de rol van Wilbur Quant speelde, stierf in 2005 aan een hersentumor. ‘We hebben samen iets bijzonders gedeeld. De serie heeft voor een verbondenheid gezorgd die niemand anders kan begrijpen. Daarom doe ik dit. Eenmalig’, zegt Van ’t Wout.

 

Om die speciale band te illustreren maakt Erik een vergelijking met de maanlanding. Toen Armstrong en Aldridge terugkwamen van hun missie, ontdekten ze tot hun stomme verbazing dat de hele wereld hun avontuur op tv had meebeleefd. ‘Neil, we missed the whole thing!’, zo constateerde Aldridge achteraf teleurgesteld. En zo was het ook met Q en Q. ‘Voor ons was het geen spannende serie waarvan je ’s avonds nauwelijks kon slapen. We beschouwden de opnames als een leuke vakantie. Vier miljoen kijkers dachten daar anders over.’